روله کوردم

چیستان کردی

1 مل چفت ده نویک تیژ کمی نیمه خم دارای یه چو دریده شکم؟ سنجاق

2 دو برای هاو پشت دو خویشک هاو دم یکصدا و یک جور بی زیاد و کم چن نوکر خاص نازیان کیشی هرچه ها دلیان اوان راسی هوشن؟ دوزله

3 یاران یاوران یه چشته هنن کس نمزانو تعدادشان چنن سراسر جهان تا کوه البرز هم سگه هم خر هم ژنه هم بز هم له آبادی هم له شهریچ هس وه من جواو ده ای حیوانه چس؟ خرگوش

4 شیرین و خوش عسل نیه حکایت و مثل نیه گاه سبک و گاه سنگینه ارا تمام بنی بشر خیلی شیرینه یه برا دیرید اگه یه وقت بای که امیدوارم وه ریوار کس نای وه روز ازل تا که وه الان ناویان همیشه ها سر زوان؟ خواب

5 هزار پا دیری له هزار بیشتر له آو و آگر له هوا تیژ تر؟ تلفن

6 سفید سنگی له پای بری هه خوید و هلپرید؟ علک

7 تت و تت ونه چوار مه و یه ونه؟ دست

8 چال چل گزی خور له تی نیگزی؟ لوله تفنگ

9 چل تاق چل نیم تاق چل پنجره چو زاق؟ انار

10 ترشه چیو هنار هنار نیه برزه چیو چنار چنار نیه؟ دار لیمو

11 سه دکان دیریم هر سه دوش و دوش اولی پوست دومی آرد سومی چوب فروش؟ سنجد

12 تالی هوریشم خمه مل مامه دوریشم او هه قیژنید و من هه کیشم؟ بانگلین

13 خوا سوله داسیوره چفته؟ خوا سوله داسیوره چفته

14 سه پنج پانزه دو هفده سه بیست؟ 20

15 بانه تت و تتیگه خواره تت و تتیگه حفی سره مار نیه گیاه خوره گا نیه؟ کیسل

16 خوی چنه خایگه جی چنه گایگه؟ چهارچوب در

17 مرغ پا زرین مار پا له آو مرغ مکشه مار ، مار مخوه له آو؟ چراغ موشی

18 خالوژن ممی براژن شمیه ایسه دالگ ممی چه ی شمیه؟ خواهر

19 آسمان صاف وفر واره؟ علک

20 وقتی دیونیده ناسینیده وقتی سینیده کیده ور نایونیده؟ کفن

21 رین در که و پچیه بوش؟ کندو عسل

22 دو زگ و یه کمر؟ هور

23 دالگ یک و کر هزار گشته هویلگه هویلگه کلاو دار؟ دار بریو

24 دیوت پیر و دالگ جوان؟ پنبه

25 دارگه همیشه له نسار 5 میوه گره هر پنج وه یه جار 4 گله شیرین حیلی مزه دار یه گله تاله وینه زهر مار؟ دل و جگر

26 سرافان سنگی سرافان سنگی گل مخوه له دور دریای دو رنگی له گوشت پیا بو یه سقید سنگی؟ خا

27 تپه گرده گه ی هیوله وه تاشیای تمام عالم تی وه تماشای؟ دول

28 هره بور هره پا نخه سر نژیو چو؟ ملخ

29 چنه هناریگه پر مالیگه؟ لامپ

30 یه گاوی دیریم تاریک و شو رنگ دایم ها له بان قلعه گلی سنگ فره یا کمی پنجای باریه 10 نفر تمام خدمت کاریه تا پشت او گا نمالی له گل او گا او باره ناویدو منزل؟ ساج کوانی

31 هل هل و دم دم شش پا و دو ثم؟ ترازو

32 پا له زوی سر له افلاک گوشته شیرین زقانه چاک چاک؟ دار خرما

33 هسل گل پسن شاه ناوه نقره جلده طلا؟ برنج

34 خوی چنه گایگه جا پای چنه خایگه؟ سه پایه مشکه

35 له بانا تی کار نیره له خوارا تی کار دیره؟ قاشق

36 اسا له لید توام جفتی کوش نه وه درزی دیورید نه وه دروش؟ نعل اسب

37 چادر چرمی دو راجه نه در دیره و نه باجه؟ خا

38 مرده له تابوت در کلید کرده فتنه له بیرون مغز سر خورده اگر او فتنه بخیزه وه پا نیمه وه دنیا بود وه غوغا؟ پیاز

39 ماله دیریم تنگ تاریکه پر له عرب مل باریکه؟ کبریت

40 گرگ و میش مار چوپان چنیشان هر یک له گوشه کشتی منیشان ترسم گوچانم بر بچو نه دس گرگ میش بودو مار من بکی قصد؟ عقل و نفس/ خیرو شر

41 ماسی خولگه له ئیله و هاتی لیخرو پیچ پیچ له دم در هاتی؟ هیزه

42 دار کمانه دار حیدره هر پلیگی صد خنجره؟ خورشید

43 قلاچه سفید گول وه گول ناری خون ئه مبر بو له لوت دراری؟ قوری

44 دونده دوان دایم له دوند کانی جوهرین مسکن اوند تین خوره زرد له مردن اوند هر کس بوشیده پالاون اوند؟ ماهی

45 سردار یک تاج وه سر دارو چه ویک سردار زیپ و زر دارو دوازده نفر دس وه کاریه روزی چن موقع برد کاریه؟ قوری و سماور

46 زنده مرده برد و بیابان سپرد، زنده هاته وه مرده زنده گرد؟ تله

47 ور مقاریکه ور ای مقاره یه کانی و آویگه له ور ای کانی و آوه یه سیا چناریگه له بان ای سیا چناره یه گوره شاریگه آو ای گوره شاره وک زار ماره؟ قلیان

48 اوه چس چوار سویکه ناوه سوزه و بی تویکه؟ کلانه

49 سیوانی دیریم و نه سینی صاف صد کوچه دیریم یه مخ بی طناف؟ قارچ

50 دریژه چو چنار پیچ پیچه جو مار رحمت له او اسا کردیه درسه تا دس ارای بید زره لی وسی؟ زنجیر

51 وه روژ بیاخه وه شو چراخه بانه گرمه سیر و خواره ایلاخه؟ قلیان

52 سیه چون زغال سفید چون شیر بی تان و بی پو بی نخ و مچیر نه له جنس چرم و نه خاک و سنگه قدیمی پسند و چندین رنگه بی نخ و سوزن چون کفن بریاس و سر تا و پا شکمی دریاس؟ فرنجی

53 ناله جور زیره چنگ ربابه هر که نیریده جرگه کبابه سرتاپا سفید نیشتیه له شانه صبح تا وه غروب هر دی له هنه؟ سماور و قوری

54 پادشاه عظیم کاره قدیمه حوضه له مابین دو ستون دیمه ستون پا و فرش حوض و هواره دو نفر جاری معراج آوه یه نفر نیشتن سنگین و رنگین هر مور ماورو دیده بی اسرین؟ دوشیدن شیر گاو

55 له شاره هاتمه کسی له تی نیه له گوشت خواردمه زقان له تی نیه هامه بان اسب کوو گیان له تی نیه؟ نوزاد و گهواره

56 چپ گرد و راس گرد چپی چواشه گاه زنده حیات گاه بوده لاشه یه سنگ و شش چوب مکن ستیزه زمین ماوته نیشیده لرزه؟ بانگلین

57 یه چشت هنن باریک و بی گیان له ژیر بالش چنصد غلامان تندی چالاکی جور باد رورو او فرمانبه چه روژ بود چه شو؟ سیم برق

58 وه سر وه قدرت بینای لا مکان امروژ یه لاشه دیم بیه عیان لاشه عجیبه عجایب لاشه یه گرد و نیم گرد چپی چواشه یا پر یا خالی هم زبره هم صاف زبره جور مهره نرمه وینه لاف خومیش مات مندم ای لاشه چیشن نرن یا مادن بزن یا میشن؟ گیه

59 چشتی دیریم چشتی دو تنه پشت له لاکریای وه یه میخ بنه تا نکفی خم چمی کار ناکی دمی؟ قیچی

60 لباس دوریای خیاط ندیده آرد هریای آسیاو ندیده چو تراشیای نجار ندیده؟ سنجد

61 سیاه رنگی صد من باریه خوی بی گیانه گیاندار باریه؟ نعل اسب

62 چل سیای سرپوش سیاهی له ور خریکه له ناو قلاچه بی در اگر بزانی معنای او چشته پوس چو کشکول دس دوریشه؟ شامی

63 چل تیر خدنگ ساخته زمانه حلقه دان له دور ستون یا نه گاه گاه خوابیده گاه گاه بیداره گاه گاه هام مونس خاطر نازاره؟ چتر

64 هوشیاران خور هوشیاران خور یه تن و دو سر له بان ای تنه دو سر بنه یکی جور ژار مار و یکی جور قنه؟ باتری ماشین

65 وه گروه ماران یه ماری دیمه هم خطرناکو هم نانجیمه وه بان پشتی غذای خوی پزی در حین غذا دوستان گزه مار خطرناک دم وه بان پشت بعضی گزیه بعضی داسه کشت ای کروکدیله وه شکل کوسه دوس دشمنه دشمن دوسه تو وه کام ایلی کام روستا چیده ای مار عجیبه له کوره دیده؟ قلیان

66 بی آوو و بی گل مچنن دیوار شاگرد و بنا جفته تیوله مار نیش و زهر نیرن هردو تیوله مار دیوار مکیشن ار صب و ایوار؟ میل بافتنی

67 غواسم خفس غواسم خفس طوطی خوش آواز گیروده قفس مرده با زبان زنده ی بی نفس جواب معما بزانه جا چس؟ رادیو

68 سر سوزیک دیمه صد سر و گردن وه تیغ تیژیک بی گیانه کردن وه خاک سپردن و خاک دره هاوردن و کفنه کردن؟ تماکو

69 یه چشتی دیریم چو آهنه وه وینه کمان فنری تنه له سو تا ایواره ها له شون خوی کاری یسه گیاندار بی گیان کی؟ تله موش

70 تخته جور آجور چفته جور گوچان هم جای شکه و هم جای اطمینان؟ قفل و کلید

71 تک تک تکی تک تک زایی آمیژن نیری و خوی مایی؟ جاجگ کوردی

72 سوزن سفیدن یکمی زردن خدای نادیده درسه کردن تمام پوشیده گاهی هم رویتل خان خانو مرزدار ناو بدن پویکل؟ گل برافتاو

73 خواجه بازرگان زر و سیم وه دس متا کردستان کوچو شار پی وس سرم سر مینی وی کار توه فرمانبری وه شاره توه؟ زنبور عسل

74 تول تری له پای مری هه لقوتنی نیه له وری؟ ترکه دول

75 صاف شیر مای سفیده جور شیر برگ تن جوان قلب درون پیر تک تک تکی له جسه و حالی ولگه ریزانه له ناو مالی؟ شمع

76 وه دس ره کی وه پا کار کی نانیش دراری قرزیش صاف کی؟ چرخ خیاطی

77 یه چشته دیمه هه جور جانور شیر سینه و گا مچ هره پا بیل سر؟ ملخ

78 ناوه گوشته دیشته سقانه شاخ چو شاخ بسزوانه پشته چو پشت شوانان چفته اگر بمنه هفته هر هفته؟ حلزون

79 دو نمام نیشتیه بر انبر جور آخون له بان منبر ریشه دو نمام له خوینه سیر کارگان خوا یه چوینه؟ شاخ

80 له کره نیه له پسه امانت دار چن کسه؟ هیزه

81 قد اندام باریک قطرانی دیده جور و جفا کیش قامت خمیده سیه س جور ذغال سفید وینه شیر قد قامت جوان سر و گردن پیر خود که عاقلی فکرت تمامه سفیدی هاکو؟ سیه گی کامه؟ تخمه آفتابگردان

82 دو تق توق یه تره ننی دو قزل باش یه ارمنی؟ جفتیار و گاجفت

83 له دو سر مهار رکاو زنه کل له سنگ خار رکاو زنی وه پس وه پیش تکان ناخوه له جاگه خویش؟ چیخ چنین

84 محبوبم خفتن له خاو شیرین پایه اش محکمن له قهر زمین چن پرده له ناو خیمه ویش دارو له وقت مصرف بوی عطر له دیده اش وارو؟ قارچک

85 یه چشته دیمه شیرین جور قن نه نشه دیری نه خاصونه گن له رنگ چن جوره زرده قرمزه یکمی بوره ترشه شیرینه یکمی کاله خواردمنیه وه گشت حلاله کلاو چوینو زغال وه زگه جواو بوده چه آیم و شکه؟ خرما

86 یه سوزه پوشه صد سر له گردن وه مودای تیخ بی گیانش کردن او وه بی کفن و خاک سپردن وه خاک دراورده و کفنش کردن؟ تنباکو

87 دیارت نیه دانای خوش زوان سری سیر کردم شوی له شوان دو کانی دیمه ریشه وه ریشه له لانساری خفتیه له ویشه بی هور و واران دایم پر آون همیشه بیدار دایم بی خاون ای دو گوهره دوچشمه حیاتن محبوس ندارن غار حراتن؟ کلیه

88 پنج بیه وه شش ، شش رو کرد وه پنج حریر له مابین بیه گوهر سنج؟ دست قلم کاغذ

89 دو شخص گران هر یک له یه رنگ یکی سیاه پوش یکی سفید رنگ سفید وه خاوه خاو سیا وه بی دنگ هر دو خریکن وه رو تخته سنگ هر دو قلفشان وه یکو بنه هیچکس نیزانه تاریخشان چنه؟ شب و روز

90 پنج چشت دیمه هر پنج له ناو سر یکی للی دو سره یک له یک بدتره؟ دندان و زبان مار

91 سلام عرض کردم رفیق چولم دانای خوش زوان دردت له کولم یه میوه دیمه عجب وی هاله وه نارس شیرین وه رسی تاله دالکی دیره رفیق عامه دایم وه دس خلق خوش کامه؟ چو هرجن

92 یاران یاوران ملاو منجم یه چشته دیمه له دشت نجم قوز شتر پشت هم دیره شکم چوار چو دیره وه زیاد و کم هر وقت پی عمل قد مکی الم صد گام وه گامه اومده قلم؟ کانگورو و بچش

93 یاران یاوران یه گروهه هنن کسی نمزانو تعدادشان چنن ای گروه هرچه هن هر له شیر خوار تا پیر کهن ای گروه تمامشان پیرن وه دس پیری گاه گاه اسیرن اگر عاقلی جم بکه هوس ای گروه کامن اسیریان چس؟ پیر سادات

94 دو دس سوار یسار و یمین هانه قه یک قطعه زمین لاشه شان نه تار پلنگ گول گوله دیده دور نه تار دیده بولبوله؟ تخته نرد

95 ژیرگی نرمه له گورده گاوه بانگی پولاد پرورده آوه وه پنج کس بنه قدیم حساوه وه مرد لازمه وه ژن ناباوه؟ قلخان و شمشیر

96 دو سپاه هن له میدان جنگ عرصه له میدان له یک مکن تنگ اسلحه سپاهیل له پوس و چرمه سنگر او سپاهیله جور پنبه نرمه هر وقت هجوم کی او سپاه و لشکر قال بوده پا جور روز محشر؟ فوتبال

97 گردن کله ی قن چوو پیاله زنگه دم جارو ون پای میمون رنگه؟ شتر

98 شکم گره نار پوسه پولاده چوار دوره بهشت سره زل ماته؟ بخاری

99 سوار سواریل له دامنه دشت ماورون و گوش آوای بهشت پنج هانه کار له دامنه دشت او پنج مسازو آوای پنج دشت؟ دست و تنبور

100 گازش وینه گاز آهنگرانی سر وینه کشکول اود قلیانی بان پشت کرت کرت کاکا سیاهی شش پا له طرز بهر دریایی؟ مورچه

101 قلف بن میزان حلقه ی نارین سنج سی وه دور یک، یک وه دور پنج؟ تشی و دست

102 یک استاد و دو شاگرد لافی دا درین چاکای چاکی کردن یقه دا برین استاد وه حیبت و شاگرد خوری هرچی تقل دان گشتی دابرین؟ گاجفت

103 اگر عاقلی عقلت وه فامه او گوشته کامه پوستش له نامه؟ سنگدان پرنده

104 اسبی دیریم خنجی منجی له قاو طلا زین برنجی؟ زنبور

105 بنده یه روژه عجیب چشتی دیم دم وه ناو راس گاز پشتی دیم هیکل وینه شیر دگان جور خنجر بی دس و بی پا برنده ی بی سر وه قامت ثابت وه ناو دل تندرو برنده ی بپاچ وه پرتاب دو خوراک جور نهنگ کیشی وه کام ارای فرق نیری کولیا بو یا خام؟ چرخ گوشت

106 دو یار قدیم هاوری له ازل دالک بالابرز دالگ قامت کل هم تال هم شیرین دایم هان له کل؟ نیشکر و چای

107 یه قلا یه قلا نشین یه مریوانی تا قلا نشین نکی فریا او مریوانی جم نایه وه قلا؟ گهواره و بچه و مادرش

108 سفیده جور شیر چفته جور گوچان نو مانگ مردیه سه مانگ ها له گیان؟ حلزون

109 نیم کیلو آهن بیست سانته چوه یه کاسه ها لایان ناوه جور دوه یه وقت بون شریک یه وقت بون جیا یه وقت باصدا یه وقت بی صدا حافظت خاصه قکرت بکه جم هر سه گله وه پیم بوش بی زیاد و کم؟ قندشکن،قندان،قند

110 قلاچه دیریم له صحرای یه دست بی در بی شباب بی درانه و در دانه و جواهر له ناوه بنه هیچ کس نیزانه حساو چنه؟ گل خشخاش

111 کاغذ سبز ملا نخونده له آرد ورد تر آسیاب نکرده؟شوکه

112 سفید کی جور هور نرم کی جور لوکه بی بار پشیوه وه بارا کوکه؟ آسیاب

113 گره داره قاضی شاره؟ کاسه من چوبی

114 هل گری هوا گری نقره ژنی طلا گری؟ مشکه

115 شنگ له میل چاشنی له بانی فره شیرینه خدایش بزانی؟ خرما

116 سلام عرض کردم رفیق چولم دانای خوش زوان دردت له کولم یه میوه دیمه عجب وی هاله وه نارس شیرین وه رسی تاله دالکی دیره رفیق عامه دایم وه دس خلق خوش کامه؟ چو هرجن

117 نه نعله و نه بزماره , پیچ پیچی صد هزاره؟ سبد

118 سفید کی جور هور نرم کی جور لوکه بی بار پشیوه وه بارا کوکه؟ آسیاب

119 چشتی دیریم ها تاریکی , سر وه سفیدی , دم وه باریکی , پره پره س جور پره آسیاو , خر مخوه له دور دنیای ناحساو؟ ساعت مچی

120 دو یار قدیم هاوری له ازل دالگ بالابرز دالگ قامت کل هم تال هم شیرین دایم هان له کل؟ نیشکر و چای

121 مله زرده پایین له آو وه شو گارنی وه روژ چشته خاو؟ فانوس

122 سوار سواریل له دامنه دشت ماورون وه گوش آوای بهشت پنج هانه کار له دامنه دشت او پنج مسازو آوای پنج دشت؟ دست و تنبور

123 ابا وه کول نیزه وه شان لایق وه کُل دیواخان؟ برنج

124 گرگ درنده تیژ دمی دیم , سه چو مابین پشت و دمی دیم , شاخ عظیمیگ له عقبی دیم , دم حلافه ی خیلی رقی دیم , دو چوی کور بی یکی سالم بی , شاخی مسلمان دمی ظالم بی؟ چاقو

125 قومیل براگیل صاحب عقل وفام , قلاچه ی هس ها له شارِ شام , هم او قلاچه بی زوخ و زامت , زلف پرچین کردیه وه دور قامت , وه سایه بیزار وه خور پرورده , وه هفت لو کفن خوی دفن کرده؟ ذرت

126 یاران کی دیه آگر هاوسای آو بو ، طناب له کمر دو جور سراو بو ، یه سراو له بان یکی له خوار بو ، یه سراو ارزان یکی گران بو؟ سماور نفتی

127 یه چشته دیمه ، له ای دیشت و در ، سفیده جور قن ، شیرینه جور شکر ، زلفان پریشان ، چپی چواشه ، برگ قرمز پوش ، سر له ژیر لاشه؟ پیشوک

128 پره جور مٌژه حاشیه زر و سیم ، ساخت کارخانه پادشاه عظیم؟ آفتابگردان

129 یه روژ رِم کفت و یه مکانی ، وَلیم آگا بی یه نو جوانی ، قد بالا عزیز سفید بی جور شیر ، و قامت جوان وه قلب درون پیر ، پوشای وه خوی یه سفید برگی ، و ژیر او برگه هل کزیا جرگی ؟ شمع

130 یه چشتی هس ، نه موج مولق ، نه مانگ نه خور ، شعله بیشتره له شعله شفق ؟ رعد و برق

131 ده صف سوار آموزش دیده ، یک شکل و یک و قد خدا رژیده ، سواران و صف تمام آماده ، دست و پا بسته هیچکس ندیده ، وه قل و زنجیر وینه نقش سنگ ، استاد سوار آوردن وه تنگ ، اسب آرام هرجا وه جای ویش ، سواران چرخ خون وه پس و پیش ، سواران کین استاد چه نامن ، اسم استاد وه عام عیانن؟ چرتکه و دست

132 دو سر و یک تن ، ناورکی تونل ، شال بساسه پشت ، قشنگ وه رو میل ، چهل زر تمام شال هاله پشته ، تمام هیکلی بوده پر مشته ؟ بکره

133 تشتی له خَرِگ شیره له چووه ، وه تیشه بریاس شیره جور دوه؟ جاجگ کردی

134 تخته فرشی نازک و ظریف ، و گرد ماریگ بیسه حریف ، مار وه بان فرش کیدن گذر ، پیغام دن وه یک ای سر و او سر ، عالمان جمع بون بین جواوم ، مار و بان فرش کردیه کواوم؟ قلم و کاغذ

135 باوه فولادین دایه سنگ و سار ، اولاد شاده جور دانه انار ؟ پیفک و چخماخ

136 دانای دانشمند جور منه سالان ، کی دیه شتر ژیر زِگ وه پالان ، شتر بی پالان له ژیر بار بو ، خوی سالم و بار زخم دار بو؟ ساج

137 بزرگ و کوچک موجودی دینه ، امروز نایابه وی سرزمینه ، چوار پا دیری اما بی دسه ، وه غذا خواردن اصلا ناود خسته ، یه خدمت گذار پر کی شکمی ، فوری وه آرامی بسی در دمی ، مشغول خواردن بود بدون دندان ، کلا خورد کی گوشت و استخوان ، قامتی کوتاه و شکمی پانه ، دری وه شیوه در دیواخانه ، جنسه وه حلبی وه لحیم تاوه ، رفیق عشایر و دایم بی خاوه ، هفت ماه ها له خاو پنج ماه بیداره ، دود نفسی وه دور دیاره ؟ بخاری چیلکی